بسم الله الرحمن الرحيم

«(1) الحمد لله الذى هدانا لحمده، و جعلنا من اهله لنكون لاحسانه من الشاكرين و ليجزينا على ذلك جزاء المحسنين (2) و الحمد لله الذى حبانا بدينه، و اختصنا بملته، و سبلنا فى سبل احسانه لنسلكها بمنه الى رضوانه حمدا يتقبله منا و يرضى به عنا (3) و الحمد لله الذى جعل من تلك السبل شهره شهر رمضان، شهر الصيام، و شهر الاسلام، و شهر الطهور، و شهر التمحيص و شهر القيام الذى انزل فيه القرآن، هدى للناس و بينات من الهدى و الفرقان‏».

سپاس خدائى را سزاست، كه ما را براى سپاسگزارى خود راهنمائى نمود، و از سپاسگزاران قرار داد، تا براى احسان و نيكيش از شكرگزاران باشيم، و ما را بر آن سپاسگزارى پاداش نيكوكاران دهد، و سپاس خدائى را سزاست كه دين خود را به ما عطا نمود، و ما را جزو ملت‏خويش(اسلام) اختصاص داد، و در راههاى احسان و نيكيش رهنمون كرد،تا به وسيله نعمتش در آن راهها رفته و به سوى رضا و خوشنوديش دست‏يابيم، سپاسى كه آن را از ما بپذيرد، و به وسيله آن از ما خوشنود گردد.

سپاس خدائى را كه رمضان را براى ما ماه تزكيه قرار داد

عاملي-قدس سره-دروسايل از امام صادق (ع)روايت مي كند كه حضرت فرمود:

خدای متعال به موسی (ع)وحی فرمود: چه چیزی تو را از مناجات من باز می دارد؟موسی گفت:پروردگارا تو را آجل از مناجات می دانم.چرا که بوی دهان روزه دار نا مطبوع است.خدای بزرگ بدو وحی فرمود:ای موسی بوی نا مطبوع دهان انسان روزه دار نزد من از رائحه ی خوش مشک نیز مطبوع تر است.

قمی (قدس سره)نیز روایت می کند که مردی درباره روزه از ابن عباس (رضی الله عنه)سوال کرد ابن عباس به وی فرمود:اگر روزه داوود پیامبر (ع)را می خواهی او عابد ترین مردم بود ویک روز روزه بود و روز بعد افطار می کرد.
اگر روزی فرزندحضرت سلیمان (ع)را می خواهی وی سه روز اول و سه روز میانی و سه روز پایانی هر ماه را روزه می گرفت اگر روزی حضرت عیسی (ع)را می خواهی ایشان سراسر عمر خود روزه بودند و اگر روزی حضرت مریم (س) را می خواهی او دو روز روزه بود و یک روز افطار می کرد.
و اگر روزی حضرت محمد(ص)را می خواهی او از هرماه سه روز را روزه می گرفت.
از پیامبر نقل شده است:(الصیام جنةمن النار –روزه سپری از اتش است.)ونيز فرمود:روزه دار،دوبار شاد مي شود،يك بار به هنگام افطار وبارديگربه هنگام ديدارپروردگار.
از امام باقر(ع)روایت شده است:تجمع وگرد همایی ماه رمضان برتری خاص بر تجمع در سایر ماه ها دارد.همانگونه که ماه رمضان بر سایر ماهها بر تری دارد.
از امام رضا(ع)نفل شده است:درباره انسان روزه دار تا وقتی که افطار کند قلم جاری نمی شود،تا گناهان و لغزشهای او را ثبت نماید،مگر آن که کاری از او سر زند که روزه ی او را نقص کند.

باید دانست که مهمترین اهداف روزه داری و روزه بازسازی اراده در شخصیت انسان است.به طوري که می توان گفت این تساوی در روزه وجود دارد.روزه = صبر = تقوی

اهداف روزه:

1-ايجاد اراده وتمرين صبر

خداوند متعال می فرماید: ازصبر و نماز یاری بگیریدکه همانا صبر و نماز گران است، جزیه ای آنان که دارای خشوع و خصوع است.

از پیامبر اسلام روایت شده است كه ماه رمضان را چنین توصیف می کند، ماه رمضان، ماه صبر است وپاداش آن بهشت است .

2-رهایی از عادت هایی که انسان به آن عادت کرده است:روزه به معنای حضور در برابر  احکام خدا و خود داری از اطاعت کامل شهوتهای مشروع بدنی است.که در حالت هایی عادی حلال محسوب میشود.

3-هم دردی با تنگ دستان، از پیامبر خدا(ص)روایت شده است که در وصف ماه رمضان فرموده است ماه رمضان ماه همدردی است.

شناختن ارزشها و نعمت ها:

نعمتها جز با فقدان آن ها شنا خته نمی شوند روزه بزرگترین یادآوری کننده انسان به نعمتها و خیر وبر کت هایی که که خداوند به او داده است به شمار می رود.اینک به آیات دیگر در مورد ظرف ماه رمضان توجه فرماید:

شهر رمضان الذی انزل فیه القران

ظرف این عمل ماه مبارک آن است که قران در آن نازل شده است.
این روزه ماه مبارک رمضان از روایات استفاده می شود بر امتهای دیگر واجب نبوده و مخصوص نبی اکرم و امت اوست . و امت های قبل هم روزه داشته اند ولی در این ماه نبوده است .در روایات می خو انيم مراد از اینکه روزه ماه مبارک رمضان فقط به انبیاء قبل واجب بود و بر امت های آنها واجب نبود.و باید دانست که روزه از سال دوم هجرت بر امت اسلام واجب گردیده است. در ماه مبارک رمضان به خوردن سحوری بسیار تاکید شده است و آن را از امور مستحبي قلمداد کرده اند.
از امام صادق(ع) روایت شده است که حضرتش فرموده :پیامبر خدا فرمود:
باخوردن سحوری به روزه ی خود و با خواب بر شب زنده داری خود کمک کنید.

در روايتي ديگرپيامبرخدادر فضيلت سحوري خوردن مي فرمايند:امتم نباید سحوری خوردن راترک کند گرچه به خوردن یک خرمای کوچک باشد.
آداب افتار:
امام صادق(ع)مي فرماید:مستحب است که روزه دار در صورت توانایی پیش از افطار نماز بخواند روزه دار به هنگام افطار مستحب است که قبل از آنکه لب به غذا بزند دعا کند که امام صادق (ع)می فرماید دعای روزه دار به هنگام افطار مستجاب می شود.
روزه دار این دعا را بخواند: بسم الله،اللهم تک صمنا،و علی افطرنا، فتقبل منا،انک انت السمیح العلیم.
به نام خدا،خدايابرای تو روزه گرفتيم و به روزي تو افطار کردیم پس از ما قبول کن که تو شنوای دانایی.
روزه دار با خوردن خرما،ياحلوا،ياشیر،وياآب نیمه گرم روزه ی خود را افطار کند . زیرااز پیامبر اکرم (ص)نقل شده است كه چنین می کردند که امروزه از نظر پزشکی فوايد این امراثبات شده اشت.
روزه دار مستحب است در لقمه ی اول بگوید :(بسم الله الرحمن الرحیم، یا واسع المغفرة اغفر لي. بنام خداوند بخشنده ي مهربان، ای گستراننده ي آمرزش، ما را بیامرز)
آداب شب قدر
روزه دار روز را استراحت کند تا شب بیدار بماند هنگام افطار کم بخورد تا خواب او را فرا نگیرد.شب را تا صبح به احیا بگذراند.
اعمالی را که در این شبها وارد شده است به جای آورد.

و در آخر به فواید پزشکی و روانی روزه گرفتن اشاره می کنیم:
1_ تعديل میل جنسی:
حضرت رسول اکرم (ص)می فرماید:ای گروه جوانان هر کسي از شماقدرت به زن گرفتن دارد ازدواج کند و هر کسی به (هر علتی)برایش مقدور نیست، پس بر او باد روزه گرفتن زیرا که روزه براي اوقطع شهوت است.
2_ روزه و مداوای فلج :

بسیاری از فلج های صعب العلاج بواسطه ی شوک حیاتی حاصله از گرسنگی جبران می شود.
و نیز عفونتهای خونی ،از امراض می باشد .که با روزه و گرسنگی درمان می شود. که از آن جمله می توان ماجراي تاریخی فزیکدان معروف روسی که در ژانویه ی سال(1961)اتفاق افتاده است نام برد.
این دانشمند به دنبال چند حادثه ای به بیماری غیر قابل علاج عفونت خونی مبتلا گردید و به فلج کامل میتلا شد این دانشمند در اثر شدت یاس لب به غذا نزد و نوعی اعتصاب غذا را پیش گرفت و در حالی که پزشکان دیگر ناامید شده بودند معجزه وار از چنگال بیماری گریخت .

در این مورد کتابهایی از چند دانشمند اشاره می کنیم

کتاب روزه نوشته برتوله ، مادام رنه فروا، بیولوگ فرانسوی ،از همه اینها که بگذریم اهداف ماه رمضان و روزه اینها هستند :

-  یاد آوری آخرت- توبه – استغفار- دعا – سجده در برابرخدا – بجاي آوردن نوافل – صلوات فرستادن بر پيامبر – تلاوت قرآن – تخلق به اخلاق نيكو – رعايت حال مهتران – آسان گرفتن برزير دستان – صله ي رحم – نيكي به يتيمان – افطار دادن به روزه دار – صدقه دادن و...

منابع:

فلسفه روز ،نوشته حسن حیدری

اهمیت روزه از نظر علم روز، نوشته دکتر صبوراردوبادی

بسوی ضیافت خدا، نوشته علی کورانی

جشن میهمانی خدا، نوشته ی مهدی جعفری